{"id":4510,"date":"2017-07-20T18:53:01","date_gmt":"2017-07-20T11:53:01","guid":{"rendered":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/?p=4510"},"modified":"2021-11-21T21:16:30","modified_gmt":"2021-11-21T14:16:30","slug":"thit-nuong-4-yeu-to-can-luu-y-de-an-lanh-manh-hon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/vi\/ki-nang\/thit-nuong-4-yeu-to-can-luu-y-de-an-lanh-manh-hon.html","title":{"rendered":"Th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng \u2013 4 y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea7n l\u01b0u \u00fd \u0111\u1ec3 \u0103n l\u00e0nh m\u1ea1nh h\u01a1n"},"content":{"rendered":"<p>B\u01b0\u1edbc sang xu\u00e2n, l\u00e1 t\u01b0\u01a1i ph\u01a1i ph\u1edbi. B\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng ng\u00e0y h\u1eedng n\u1eafng, v\u00e0o gi\u1edd c\u01a1m, kh\u1eafp \u0111\u01b0\u1eddng tho\u1ea3ng m\u00f9i \u0111\u1ed3 n\u01b0\u1edbng th\u01a1m l\u1eebng. Nh\u1eefng h\u1ed9p th\u1ecbt \u01b0\u1edbp s\u1eb5n trong si\u00eau th\u1ecb c\u0169ng to h\u01a1n, khuy\u1ebfn m\u00e3i, r\u1ebb h\u1eb3n ra. Nh\u00e0 nh\u00e0 t\u1ee5 h\u1ecdp b\u00ean nhau n\u00f3i chuy\u1ec7n r\u00f4m r\u1ea3 b\u1eb1ng m\u00f3n th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng ch\u00e1y c\u1ea1nh. V\u1edbi m\u1ed9t \u0111\u1ee9a h\u1ecdc h\u00f3a nh\u01b0 tui th\u00ec c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1eb7t ra khi ng\u1eedi m\u00f9i th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng l\u00e0<\/p>\n<p><span class=\"hh_emphasis\">\u0102n th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 l\u00e0nh m\u1ea1nh?<\/span><\/p>\n<p>Ch\u1ea5t cr\u00e9atine trong c\u01a1 b\u1eafp c\u1ee7a th\u1ecbt c\u00e1 n\u01b0\u1edbng l\u00ean \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao (t\u1eeb 180\u00b0C) s\u1ebd ph\u1ea3n \u1ee9ng v\u1edbi protein v\u00e0 gluco t\u1ea1o ra <span class=\"d_fr\">Amines H\u00e9t\u00e9rocyclique<\/span> (AH) \u2013 ch\u1ea5t g\u00e2y ung th\u01b0. Qu\u00e1 tr\u00ecnh nhi\u1ec7t ph\u00e2n hay \u0111\u1ed1t ch\u00e1y kh\u00f4ng ho\u00e0n to\u00e0n ch\u1ea5t h\u1eefu c\u01a1 trong th\u1ecbt c\u00e1 v\u00e0 ch\u00ednh than v\u00e0 c\u1ee7i c\u0169ng sinh ra ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c <span class=\"d_fr\">Hydrocarbur\u00e9 Aromatiques Polycycliques<\/span> (HAP) khi n\u01b0\u1edbng hay hun kh\u00f3i \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao (300\u00b0C). [1]<\/p>\n<p>V\u00ec v\u1eady, nh\u1eefng c\u00e1ch \u0111\u1ec3 \u0103n th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng l\u00e0nh m\u1ea1nh nh\u01b0 sau :<\/p>\n<h2>1. Ch\u1ecdn th\u1ecbt<\/h2>\n<p>Th\u1ecbt kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ee1 th\u00ec c\u0169ng \u0111\u00e3 c\u00f3 5% l\u00e0 ch\u1ea5t b\u00e9o r\u1ed3i. Khi \u0103n s\u1eed d\u1ee5ng ph\u1ea7n th\u1ecbt n\u1ea1c, t\u00e1ch b\u1ecf ph\u1ea7n m\u1ee1 c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y v\u00e0 ph\u1ea7n da g\u00e0 tr\u01b0\u1edbc khi \u0103n. H\u1ea1n ch\u1ebf d\u00f9ng th\u1ecbt \u0111\u00e3 ch\u1ebf bi\u1ebfn v\u00ec c\u00f3 ch\u1ea5t b\u1ea3o qu\u1ea3n ch\u1ee9a nitrat (NO<sub>2<\/sub> <sup>&#8211;<\/sup>) hay benzoate.<\/p>\n<p>Trong th\u1ecbt b\u00f2 c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u1eaft (Fe) m\u00e0 ch\u1ea5t s\u1eaft n\u00e0y l\u00e0m cho ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ea1o ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c AH x\u1ea3y ra nhanh h\u01a1n. Th\u1ecbt heo v\u00e0 g\u00e0 s\u1ebd \u00edt \u0111\u1ed9c h\u01a1n khi l\u00e0m m\u00f3n n\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<p>N\u1ebfu ph\u1ea3i \u0111i \u0103n ngo\u00e0i, n\u00ean tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i c\u1eaft b\u1ecf ph\u1ea7n th\u1ecbt qu\u00e1 l\u1eeda v\u00e0 ch\u00e1y \u0111en tr\u01b0\u1edbc khi \u0103n.<\/p>\n<h2>2. Ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 khi n\u1ea5u<\/h2>\n<p>N\u01b0\u1edbng nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 cao t\u1eeb 180\u00b0C th\u1ecbt chuy\u1ec3n h\u00f3a th\u00e0nh ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c, \u1edf nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9 tr\u00ean 300\u00b0C khi\u1ebfn th\u1ecbt b\u1ecb ch\u00e1y th\u00e0nh than. Do \u0111\u00f3 n\u00ean n\u1ea5u l\u1eeda v\u1eeba v\u00e0 ch\u00edn ch\u1eadm l\u00e0m gi\u1ea3m ch\u00e1y nh\u01b0ng n\u1ea5u l\u00e2u c\u0169ng l\u00e0m t\u0103ng ch\u1ea5t \u0111\u1ed9c HAP v\u00e0 HA. C\u1eaft mi\u1ebfng th\u1ecbt m\u1ecfng v\u00e0 l\u1eadt th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean, th\u00e1i th\u1ecbt nh\u1ecf \u0111\u1ec3 n\u1ea5u nhanh l\u00e0 c\u00e1ch t\u1ed1t h\u01a1n.<\/p>\n<p>N\u00ean tr\u00e1nh l\u1eeda b\u00f9ng l\u00ean t\u1eeb b\u1ebfp. M\u1ee1 ch\u1ea3y xu\u1ed1ng b\u1ebfp n\u01b0\u1edbng l\u00e0m b\u00f9ng l\u1eeda l\u00ean th\u1ecbt l\u00e0m ch\u00e1y v\u00e0 t\u1ea1o ra kh\u00f3i \u0111\u1ed9c. V\u00ec v\u1eady b\u1eaft \u0111\u1ea7u n\u01b0\u1edbng th\u1ecbt n\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc. \u0110\u1ec3 kh\u00f4ng cho th\u1ecbt ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi l\u1eeda, c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng khay n\u01b0\u1edbng, b\u1ecdc gi\u1ea5y b\u1ea1c, d\u00f9ng v\u00e1n g\u1ed7 tuy\u1ebft t\u00f9ng \u0111\u1eb7t tr\u00ean v\u1ec9 n\u01b0\u1edbng. V\u00e0 h\u01a1n n\u1eefa, gi\u1eef cho v\u1ec9 n\u01b0\u1edbng s\u1ea1ch s\u1ebd, kh\u00f4ng b\u00e1m c\u1eb7n tr\u01b0\u1edbc khi n\u01b0\u1edbng.<\/p>\n<h2>3. Gia v\u1ecb<\/h2>\n<p>Gia v\u1ecb h\u00e0nh, g\u1eebng, \u1edbt&#8230; c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng k\u00edch th\u00edch t\u1ea1o men ti\u00eau ho\u00e1 t\u1ed1t. C\u00e1c lo\u1ea1i n\u01b0\u1edbc x\u1ed1t c\u1ee7a t\u00e2y c\u00f3 kem s\u1eefa b\u00f2 l\u00e0 ch\u1ea5t b\u00e9o kh\u00f4ng th\u00edch h\u1ee3p cho b\u1eefa ti\u1ec7c n\u01b0\u1edbng nhi\u1ec1u th\u1ecbt v\u00ec trong th\u1ecbt \u0111\u00e3 c\u00f3 ch\u1ea5t b\u00e9o nhi\u1ec1u.<\/p>\n<p>\u01af\u1edbp th\u1ecbt v\u1edbi bia \u0111en trong v\u00f2ng 4 gi\u1edd tr\u01b0\u1edbc khi n\u01b0\u1edbng s\u1ebd l\u00e0m gi\u1ea3m h\u01a1n 50% c\u00e1c ch\u1ea5t HAP nh\u1edd c\u00e1c ch\u1ea5t trong gia v\u1ecb \u01b0\u1edbp l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u1ed9 n\u00f3ng ti\u1ebfp x\u00fac tr\u1ef1c ti\u1ebfp v\u1edbi th\u1ecbt. C\u00e1c lo\u1ea1i gia v\u1ecb \u01b0\u1edbp nh\u01b0 gi\u1ea5m, n\u01b0\u1edbc chanh ho\u1eb7c n\u01b0\u1edbc cam, m\u00f9 t\u1ea1t, r\u01b0\u1ee3u vang, tr\u00e0 xanh, x\u1ea1 h\u01b0\u01a1ng, x\u00f4 th\u01a1m, t\u1ecfi v\u00e0 h\u01b0\u01a1ng th\u1ea3o c\u0169ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 trong vi\u1ec7c gi\u1ea3m t\u1ea1o th\u00e0nh HA. \u0110\u01b0\u1eddng ho\u1eb7c m\u1eadt ong th\u00ec b\u1ecb ch\u00e1y khi n\u01b0\u1edbng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng. [2]<\/p>\n<p>Mua th\u1ecbt v\u1ec1 t\u1ef1 \u01b0\u1edbp, t\u1ef1 n\u01b0\u1edbng t\u1ed1t h\u01a1n l\u00e0 mua th\u1ecbt \u01b0\u1edbp s\u1eb5n v\u00ec h\u1ecd ph\u1ea3i cho ch\u1ea5t b\u1ea3o qu\u1ea3n (benzoat, sunfit&#8230;), v\u00e0 gia v\u1ecb kh\u00f4ng nh\u1eb1m h\u1ed7 tr\u1ee3 ti\u00eau ho\u00e1 l\u1ea1i th\u1eeba mu\u1ed1i. Qu\u00e1 tr\u00ecnh chu\u1ea9n b\u1ecb l\u00f2, c\u1ee7i, than, t\u1ef1 n\u01b0\u1edbng l\u00e0 gi\u1ea3i ph\u00e1p v\u1eadn \u0111\u1ed9ng gi\u00fap s\u1eed d\u1ee5ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a b\u1eefa n\u01b0\u1edbng thay v\u00ec ch\u1ec9 ng\u1ed3i v\u00e0 n\u1ea1p.<br \/>\nQu\u00e1 tr\u00ecnh l\u00e0m ra b\u1eefa \u0103n l\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac, kh\u00f4ng ph\u1ea3i \u0103n ngon l\u00e0 h\u1ea1nh ph\u00fac.<\/p>\n<h2>4. B\u1ed5 sung rau qu\u1ea3<\/h2>\n<p>M\u1ed9t ph\u1ea7n th\u1ecbt c\u1ea7n 3 ph\u1ea7n rau \u0111\u1ec3 c\u00e2n b\u1eb1ng dinh d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p>Th\u1ecbt c\u00e1 n\u01b0\u1edbng gi\u00e0u ch\u1ea5t \u0111\u1ea1m nh\u01b0ng thi\u1ebfu ch\u1ea5t x\u01a1. B\u1eefa \u0103n ho\u00e0n ch\u1ec9nh c\u1ea7n th\u00eam ch\u1ea5t x\u01a1 b\u1eb1ng rau c\u1ee7. Rau tr\u1ed9n g\u1ecfi ki\u1ec3u Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 gia v\u1ecb k\u00edch th\u00edch ti\u00eau h\u00f3a, \u0111\u1ee7 n\u0103m v\u1ecb chua cay m\u1eb7n ng\u1ecdt \u0111\u1eafng nh\u01b0 trong nguy\u00ean l\u00ed \u0111\u00f4ng y c\u1ee7a m\u1ed9t m\u00f3n \u0103n c\u00e2n b\u1eb1ng. T\u1eadn d\u1ee5ng rau m\u1ea7m l\u00e0 g\u1ecfi c\u0169ng r\u1ea5t t\u1ed1t v\u00ec t\u0103ng v\u1ecb \u0111\u1eafng. Xa l\u00e1t tr\u1ed9n d\u1ea7u gi\u1ea5m c\u1ee7a t\u00e2y th\u00ec h\u01a1i nhi\u1ec1u d\u1ea7u m\u1ee1 cho m\u1ed9t m\u00f3n th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng. \u00c2m m\u01b0u c\u1ee7a tui l\u00e0 h\u1ea5p khoai lang cho ch\u00edn, xong n\u01b0\u1edbng cho th\u01a1m \u0111\u1ec3 d\u1ee5 d\u1ed7 b\u1ecdn T\u00e2y \u0103n khoai lang c\u1ee7a ta. \u201cKhoai ta\u201d l\u00e0 m\u00f3n c\u00f3 nhi\u1ec1u ch\u1ea5t x\u01a1 nh\u1ea5t, 2,9%, nhi\u1ec1u g\u1ea5p r\u01b0\u1ee1i khoai t\u00e2y. Ngo\u00e0i ra m\u00f3n khoai n\u00e0y l\u1ea1i c\u00f3 ch\u1ee9a nhi\u1ec1u ch\u1ea5t ch\u1ed1ng oxi h\u00f3a <span class=\"d_fr\">carot\u00e9no\u00efdes<\/span> [3].<\/p>\n<p>C\u00e1c ch\u1ea5t flavonoid trong tr\u00e1i c\u00e2y v\u00e0 rau \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 ng\u0103n c\u1ea3n ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ea1o th\u00e0nh h\u00f3a ch\u1ea5t HA trong th\u1ecbt v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 \u00edt t\u1ea1o ra HA h\u01a1n. Rau xanh c\u00f3 ch\u1ee9a ch\u1ea5t di\u1ec7p l\u1ee5c\u00a0:: <span class=\"d_en\">chlorophyll<\/span>, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng ch\u1ed1ng ung th\u01b0. \u0110\u00e3 c\u00f3 nghi\u00ean c\u1ee9u tr\u00ean chu\u1ed9t cho th\u1ea5y rau xanh c\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 gi\u1ea3m nguy c\u01a1 ung th\u01b0 ru\u1ed9t [4]. Tr\u00e1i c\u00e2y v\u00e0 rau qu\u1ea3 c\u0169ng r\u1ea5t gi\u00e0u ch\u1ea5t phytochemical c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng b\u1ea3o v\u1ec7 ch\u1ed1ng l\u1ea1i ung th\u01b0. B\u00ed ng\u00f2i, c\u00e0 t\u00edm, th\u01a1m (d\u1ee9a), \u0111\u00e0o \u00a0n\u01b0\u1edbng \u0103n k\u00e8m v\u1edbi c\u00e1c m\u00f3n th\u1ecbt l\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p.<\/p>\n<p>Qu\u1ea3 th\u01a1m (d\u1ee9a) c\u00f3 nhi\u1ec1u men ti\u00eau h\u00f3a \u0111\u1ea1m \u1edf th\u1ecbt c\u00e1 ph\u00f9 h\u1ee3p \u0103n \u1edf \u0111\u1ea7u b\u1eefa \u0103n c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea1m. Th\u1ecbt c\u00e1 t\u1ea1o ax\u00edt, n\u00ean c\u1ea7n chanh v\u00e0 tr\u00e1i c\u00e2y chua gi\u00e0u kho\u00e1ng ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 trung ho\u00e0 v\u00e0 t\u1ea1o ki\u1ec1m nh\u1eb9. C\u00e1c lo\u1ea1i n\u01b0\u1edbc ch\u1ea5m m\u00f3n th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam m\u00ecnh th\u01b0\u1eddng c\u00f3 chanh hay t\u1eafc (qu\u1ea5t) l\u00e0 v\u00ec v\u1eady.<\/p>\n<p>Th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng th\u01a1m ngon nh\u01b0ng c\u00f3 h\u1ea1i n\u1ebfu \u0103n qu\u00e1 nhi\u1ec1u v\u00e0 sai c\u00e1ch. T\u1eeb gi\u1edd tui bi\u1ebft th\u00eam c\u00e1ch \u0103n l\u00e0nh m\u1ea1nh h\u01a1n \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i ki\u00eang th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i.<\/p>\n<h2>T\u00e0i li\u1ec7u tham kh\u1ea3o<\/h2>\n<ol>\n<li>Juliette Pouyat-Lecl\u00e8re, In\u00e8s Birlouez-Aragon. Cuisson et sant\u00e9: La cuisson, c&#8217;est capital pour la sant\u00e9. Alpen. Monaco. 2005. <a href=\"https:\/\/books.google.fr\/books?id=Zg4Itni_ol0C&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_atb&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener sponsored ugc\">Google Books<\/a><\/li>\n<li>Coralee Hill. Aliments grill\u00e9s \u00e0 la perfection comment r\u00e9duire les risques pour la sent\u00e9 asoci\u00e9s au barbecue. <a href=\"https:\/\/www.wavemag.ca\/2018\/07\/grilled-to-perfection-f.php\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener\">https:\/\/www.wavemag.ca<\/a><\/li>\n<li>La patate douce, de multiples fa\u00e7ons de la cuisiner. <a href=\"https:\/\/www.passeportsante.net\/fr\/Nutrition\/EncyclopedieAliments\/Fiche.aspx?doc=patate_douce_nu\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener sponsored ugc\">Passeportsante<\/a><\/li>\n<li>Nguy\u1ec5n V\u0103n Tu\u1ea5n. 20 Th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng, th\u1ecbt \u0111\u1ecf, rau, v\u00e0 ung th\u01b0. <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/drtuanvnguyen\/posts\/1508651122781342\" target=\"_blank\" rel=\"nofollow noopener sponsored ugc\">https:\/\/www.facebook.com\/drtuanvnguyen\/posts\/1508651122781342<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<p>L\u00e0 tui, Minh H\u1ea3i \u0111\u00e3 c\u1eadp nh\u1eadt ng\u00e0y 8\/8\/2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>4 y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ea7n ch\u00fa \u00fd \u0111\u1ec3 \u0103n th\u1ecbt n\u01b0\u1edbng l\u00e0nh m\u1ea1nh h\u01a1n: ch\u1ecdn th\u1ecbt, ki\u1ec3m so\u00e1t nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, gia v\u1ecb, b\u1ed5 sung rau qu\u1ea3.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4535,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[115,4,18],"tags":[114],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4510"}],"collection":[{"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4510"}],"version-history":[{"count":17,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4512,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4510\/revisions\/4512"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4535"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/2020.envisafety.com\/vi201\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}